Mocktail là gì? Sự khác biệt với cocktail và cách khắc phục

Bạn gọi một ly mocktail ở quán. Nó đến, màu rất đẹp, có lá bạc hà, có ống hút giấy. Bạn uống ngụm đầu và nghĩ: cái này thì khác gì nước ép pha soda.

Cảm giác đó không phải do bạn khó tính. Phần lớn mocktail bán ngoài quán thật sự chỉ là nước ép pha loãng cộng thêm siro cho đỡ nhạt. Nhưng vấn đề nằm sâu hơn chuyện tay nghề, và nó là một vấn đề vật lý.

Khi rút rượu ra khỏi một ly đồ uống, bạn không chỉ lấy đi cái vị cay không thôi, mà bạn đồng thời lấy đi luôn bốn thứ khác nữa. Bài này giải thích bốn thứ đó là gì, vì sao thiếu chúng thì ly đồ uống trở nên hụt hẫng, và người trong nghề nên lấy gì để bù vào chỗ trống.

Mocktail là gì

Mocktail là đồ uống pha trộn theo lối cocktail nhưng không chứa cồn.

Tên gọi ghép từ chữ ‘mock’ trong tiếng Anh, nghĩa là nhại lại hoặc làm giả, cộng với chữ ‘cocktail’. Nói cách khác, cái tên tự nhận nó là bản nhại của một ly cocktail (theo từ điển Merriam-Webster ghi lần dùng đầu tiên trên văn bản in là năm 1916, từ điển Oxford English Dictionary lại ghi năm 1936, dẫn chứng từ một tờ báo địa phương ở Stevens Point, bang Wisconsin).

Mốc 1916 có một chi tiết đáng chú ý: nó trước cả thời kỳ Cấm rượu ở Mỹ (1920 tới 1933). Nghĩa là nhu cầu về một ly đồ uống trông sang trọng mà không có rượu đã tồn tại từ khi rượu còn hợp pháp, chứ không phải sinh ra vì bị cấm.

Về cấu trúc, một ly mocktail dùng đúng những nguyên liệu mà quầy bar vẫn dùng: nước ép trái cây tươi, siro, thảo mộc, gia vị, nước có ga, trà, và các loại chất chua. Thiếu duy nhất một thứ: rượu nền.

Mocktail khác cocktail ở chỗ nào

Câu trả lời ngắn thì ai cũng biết: một cái có cồn, một cái không. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, bạn sẽ không hiểu vì sao hai ly cùng nguyên liệu lại cho hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau.

Với một ly cocktail, việc của người pha là kìm cái nền lại cho nó đừng lấn át các nguyên liệu khác. Với một ly mocktail, là dựng ra một cái nền từ chỗ trống. Hai bài toán ngược nhau hoàn toàn, và có vẻ bài toán thứ hai khó cũng không kém gì.

Nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn phần bên có cồn, mình có bài riêng về cocktail là gì và các dòng họ cocktail.

Mocktail và virgin drink có phải một không

• Virgin drink là một ly cocktail đã có sẵn trên thực đơn, được làm lại với phần rượu bị rút ra. Bạn gọi Virgin Mojito, nghĩa là bạn muốn ly Mojito nhưng bỏ rum.
• Mocktail là ly được thiết kế ngay từ đầu để không có cồn. Nó không phải bản rút gọn của cái gì cả.

Khác biệt nghe nhỏ, nhưng hệ quả thì lớn. Một ly virgin đang thiếu một thứ, và mức độ thiếu tuỳ vào việc rượu nền đóng vai gì trong ly gốc. Một ly mocktail thiết kế tử tế thì không thiếu gì (vì nó không có phiên bản có rượu để mà thiếu và so sánh).

Từ đây thì chúng ta có thể thấy không phải ly cocktail nào cũng làm được bản virgin, và có những ly làm bản virgin là vô nghĩa.

Lấy hai ví dụ này đứng cạnh nhau cho dễ hình dung:

• Virgin Mojito thì hợp lý. Công thức Mojito gồm rum trắng, bạc hà, chanh xanh, đường và nước có ga. Bỏ rum ra, bạn vẫn còn bốn trên năm thành phần, và bốn thứ còn lại đều có mùi vị riêng rất rõ ràng. Bạc hà vẫn thơm, chanh vẫn chua, nước có ga vẫn tê.
• Virgin Martini thì vô nghĩa. Một ly Dry Martini về cơ bản chỉ có hai thứ: gin và vermouth khô. Cả hai đều là rượu. Rút hết ra thì bạn còn lại một ly nước lạnh với vỏ chanh. Tương tự với những ly mà rượu nền chính là bộ mặt hương vị, ví dụ các ly dùng mezcal lấy nốt khói chẳng hạn.

Vì sao nhiều bartender không thích chữ “mocktail”

Nếu bạn từng thấy một quán cố ý không dùng chữ này trên thực đơn, đó không phải ngẫu nhiên.

Vấn đề nằm ở chữ ‘mock’. Trong tiếng Anh nó mang nghĩa nhại, giả, coi nhẹ. Với một người bỏ rượu vì lý do sức khoẻ, vì đang mang thai, vì tôn giáo, hay vì đang cai, thì bị đưa cho một thứ tự nhận là “bản giả” nghe không dễ chịu. Ngành pha chế đã tranh luận chuyện này khá gay gắt trong khoảng 2016 tới 2020.

Chúng ta có một loạt tên gọi khác nhau cho thứ đồ uống “không cồn” này:

Có một lập luận rất đáng nghe đến từ John deBary, cựu giám đốc quầy bar của nhóm nhà hàng Momofuku, viết rằng đã đến lúc thôi tẩy chay chữ “mocktail”. Lý do của ông không phải thẩm mỹ mà là an toàn: giống như chuyện dị ứng thực phẩm, việc một ly có cồn hay không là thông tin có hệ quả thật với nhiều người, nên nói rõ quan trọng hơn nói cho hay. Chữ “mocktail” có một ưu điểm mà các tên kia không có: nói ra là ai cũng hiểu ngay. Còn “zero-proof” hay “spirit-free” thì nhiều khi phải là người trong nghề mới nắm rõ.

Và chính người viết những dòng đó sau này ra hẳn một cuốn sách hướng dẫn pha đồ uống không cồn, tên là The Nonalcoholic Bar. Cùng một người vừa bảo vệ cái tên vừa bỏ công dựng cả một cuốn công thức cho nó.

Mocktail có từ bao giờ

Đồ uống pha không cồn có tuổi ngang với chính ngành pha chế, chỉ là nó ít được ghi lại.

Thế kỷ 19 phong trào bài trừ rượu: ở Mỹ và Anh, làn sóng vận động chống rượu sinh ra một dòng đồ uống riêng cho những người ký cam kết không uống. Đáng chú ý là cuốn sách pha chế đầu tiên của thế giới, How to Mix Drinks của Jerry Thomas in năm 1862, đã có sẵn một phần dành riêng cho nhóm đồ uống này. Nghĩa là ngay từ cuốn sách khai sinh nghề bartender, việc pha cho người không uống rượu đã được coi là một phần của nghề.

Thập niên 1930 – Shirley Temple: Đây là ly mocktail nổi tiếng nhất lịch sử, gồm siro lựu, nước gừng có ga và một quả cherry ngâm. Nó được đặt theo tên ngôi sao nhí đang nổi nhất Hollywood thời đó.

Có ba nơi cùng nhận mình là nơi sáng tạo ra ly này: nhà hàng Chasen’s ở West Hollywood, quán The Brown Derby cũng ở Hollywood, và khách sạn Royal Hawaiian ở Waikiki. Bản kể của Chasen’s được nhắc nhiều nhất, còn bản Hawaii thì yếu nhất và có vẻ là chuyện ăn theo. Cả ba đều không có bằng chứng dứt điểm, nên đến giờ vẫn là chuyện chưa ai chốt được.

Phần trớ trêu nhất là chính bà Shirley Temple Black nói bà không thích ly nước mang tên mình, cho rằng nó quá ngọt và ngấy. Năm 1988 bà còn từng kiện một công ty định sản xuất nước đóng chai dùng tên bà.

Câu chuyện đó thật ra là một lời cảnh báo sớm cho cả dòng đồ uống này. Ly mocktail kinh điển nhất bị chê ở đúng điểm mà mocktail dở ngày nay vẫn thường bị chê: ngọt.

Từ giữa thập niên 2010 làn sóng mới: chiến dịch Dry January, tức tháng Một không rượu, được một tổ chức ở Anh phát động chính thức năm 2013. Năm 2015, thương hiệu Seedlip ra mắt và được coi là loại chất chiết thảo mộc không cồn đầu tiên làm theo lối chưng cất, mở đường cho cả một ngành hàng mới. Từ đó, đồ uống không cồn bắt đầu được đối xử như một hạng mục nghiêm túc chứ không phải phần phụ lục cuối thực đơn.

Vì sao mocktail hay bị nhạt hoặc ngọt lè

Người ta hay nghĩ cồn trong ly chỉ làm một việc: gây say và tạo vị cay. Thực tế nó làm bốn việc cùng lúc, và ba trong bốn việc đó chẳng liên quan gì tới chuyện say.

Việc thứ nhất: cồn là dung môi hoà tan hương. Rất nhiều hợp chất tạo mùi thơm tan trong cồn tốt hơn tan trong nước. Có cồn, những phân tử thơm này bị đẩy khỏi mặt chất lỏng bay lên mũi bạn. Nghiên cứu đối chiếu bia 5% cồn với bia 0% cồn cho thấy bản có cồn giải phóng lượng hợp chất thơm nhiều hơn rõ rệt. Bỏ cồn ra, mùi vẫn còn đó nhưng nằm im trong ly, không lên tới mũi.

Việc thứ hai: cồn tạo kết cấu. Ethanol đặc hơn nước, và khi trộn với nước nó tạo ra một cấu trúc phân tử làm dung dịch nhớt hơn. Đó là lý do một ly rượu có cảm giác đầy đặn, phủ đều khoang miệng. Thiếu cồn, chất lỏng trở về đúng cảm giác của nước lọc: mỏng, lõng tõng, trôi qua lưỡi rồi hết.

Việc thứ ba: cồn “lừa” cơ thể về nhiệt độ. Cảm giác “ấm cổ” khi uống một ngụm whisky không phải vì ly rượu nóng. Nó đến từ thụ thể TRPV1, một thụ thể trên dây thần kinh nằm trong khoang miệng, vốn có nhiệm vụ báo động khi gặp nhiệt độ nguy hiểm và cũng chính là thụ thể phản ứng với chất cay của ớt. Bình thường nó chỉ kích hoạt khi nhiệt vượt khoảng 42 độ C, ethanol làm hạ ngưỡng đó xuống khoảng 34 độ C.

Chúng ta hãy để ý con số này: 34 độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể người là 37 độ. Nghĩa là khi có cồn tiếp xúc niêm mạc miệng, thụ thể lập tức tưởng đang gặp nóng và báo “nóng rát” về não, dù ly rượu đang lạnh cóng. Cảm giác ấm mà bạn cảm nhận này là thứ khó bù nhất trong cả bốn, và cũng là thứ khiến ly mocktail dù ngon vẫn cho cảm giác thiếu thiếu.

Việc thứ tư: cồn kéo dài hậu vị. Khi bạn nuốt, cồn bay hơi ngay ở nhiệt độ cơ thể và kéo theo các phân tử thơm đi ngược từ họng lên khoang mũi. Đó là cách một ly rượu ngon còn đọng lại trong miệng sau khi đã trôi xuống. Đồ uống không cồn thì thường hết vị ngay khi nuốt.

Giờ đến chỗ sinh ra vấn đề: bỏ cồn ra là mất cả bốn thứ trên. Ly đồ uống thành ra mỏng, hương không bốc lên, không có cảm giác ấm, và hết vị ngay lập tức. Người pha nếm thử thấy “thiếu gì đó” nhưng không gọi tên được nó là gì, nên theo phản xạ họ cho thêm đường.

Đường có làm dung dịch đặc hơn một chút thật, nên cảm giác miệng dày hơn, đầy đặn hơn. Nhưng nó không bù được ba việc còn lại, mà lại thêm vào một vấn đề mới: ngọt. Rồi ngọt quá thì thêm chanh cho đỡ ngọt, chua quá lại thêm đường. Cứ thế, và ly nước kết quả của cái vòng lặp đó thì không được ngon cho lắm.

Lấy gì thay chỗ trống của cồn

Người pha chuyên nghiệp không bù bằng đường. Họ có sáu đòn bẩy, mỗi đòn bẩy đánh vào một vai trò cụ thể:

1. Chất chua: giúp ly nước có điểm nhấn và kích thích tiết nước bọt, thay cái sắc nét mà cồn để lại. Ngoài chanh còn có giấm ngâm trái cây, nước nho xanh chưa chín, và các loại acid tinh khiết.
2. Vị đắng: dựng lại phần hậu vị và kìm vị ngọt. Nguồn dễ tìm nhất là trà pha đậm, vỏ cam quýt, cà phê, hoặc các loại bitters không cồn.
3. Chất chát: từ trà đen, trà xanh, vỏ nho tạo cảm giác se khô trong miệng, mô phỏng cấu trúc của rượu ủ thùng gỗ.
4. Muối: giúp ức chế vị đắng mạnh hơn hẳn so với ức chế vị ngọt, nên kết quả cảm nhận ly đồ uống đậm đà hơn chứ không mặn hơn.
5. Cảm giác cay nóng: từ gừng, tiêu, ớt kích hoạt đúng cái thụ thể TRPV1 nói ở trên, tức đánh trực diện vào chỗ trống mà cồn để lại.
6. Kết cấu: là đòn bẩy mình muốn nói kỹ, tại vì nó bù trực tiếp cái độ nhớt đã mất.

Để tăng kết cấu của một ly đồ uống, chúng ta có thể thêm một lượng rất nhỏ chất tạo độ sánh. Vài liều lượng thực hành trong ngành: glycerin thực phẩm khoảng 1% đến 2% tổng thể tích, gum arabic khoảng 0,1% đến 0,5%, hoặc xanthan gum chỉ 0,02% đến 0,05%. Con số của xanthan nhỏ đến mức nghe như in sai, nhưng đúng là vậy, và lưu ý là cho quá tay thì ly nước sẽ nhớt như lòng trắng trứng, hỏng hẳn. Ai không muốn dùng phụ gia thì có hai lựa chọn thay thế: nước ngâm đậu gà đóng hộp lắc lên tạo bọt, hoặc một chút nước cốt dừa.

Những ly mocktail nên biết

Năm ly dưới đây gần như quán nào cũng làm được. Mình chỉ mô tả để bạn biết mình đang gọi gì, không đưa công thức đầy đủ.

1. Shirley Temple: siro lựu, nước gừng có ga, một quả cherry ngâm. Ly kinh điển nhất, và cũng ngọt nhất trong nhóm. Muốn dễ uống hơn thì xin thêm nước cốt chanh. Thú thật thì ngày nay khá khó tìm quán nào còn cho ly này vào trong menu, tuy nhiên mình vẫn cho vào danh sách vì độ nổi tiếng của nó.
2. Virgin Mojito: bạc hà dầm với chanh xanh và đường, đầy đá, thêm nước có ga. Ly virgin có lẽ được gọi nhiều nhất, vì bạc hà và chanh gánh được phần lớn công việc mà rum để lại.
3. Arnold Palmer: trà đen và nước chanh. Đơn giản đến mức nghe không đáng gọi là mocktail, nhưng chất chát của trà lại làm đúng cái việc mà phần lớn mocktail thiếu.
4. Virgin Colada: nước dứa và nước cốt dừa xay với đá. Đặc, ngọt, giống món tráng miệng hơn là đồ uống. Đây là ly hiếm hoi mà việc thiếu cồn ít bị nhận ra, vì kết cấu đã rất dày.
5. Nogroni: bản không cồn của ly Negroni, dựng bằng các chất chiết đắng không cồn. Khó làm nhất trong nhóm 5 ly.

Đồ uống không cồn cao cấp được làm bằng cách nào

Khi mocktail được đối xử nghiêm túc, nó có hai con đường riêng, và cả hai đều không dính gì tới nước ép pha siro.

Con đường thứ nhất là chai mua sẵn. Từ năm 2015 tới nay xuất hiện một ngành hàng mới: các loại chất chiết thảo mộc không cồn được làm để đóng vai rượu nền. Seedlip mở đường năm 2015, sau đó là Lyre’s, Ritual Zero Proof và một số tên khác. Chúng được làm bằng cách chưng cất hoặc ngâm chiết thảo mộc rồi loại cồn, hoặc dựng hương từ đầu mà không cần cồn.

Có điều là chúng không thay được rượu, và giá thì không rẻ. Điểm yếu dễ thấy nhất là khi lắc với đá, do không có cồn nên loãng đi rất nhanh. Đọc thêm: Khuấy hay lắc? Phân tích từ khoa học cho đến kỹ thuật.

Con đường thứ hai là khử cồn ngay tại quầy. Cách này ngược hẳn: pha một ly cocktail hoàn chỉnh bằng rượu thật, rồi dùng thiết bị tách cồn ra khỏi nó.

Thiết bị hay dùng là máy cô quay chân không (rotovap), vốn là đồ trong phòng thí nghiệm hoá học. Nguyên lý dựa trên một điều đơn giản: hạ áp suất thì chất lỏng sôi ở nhiệt độ thấp hơn. Ethanol bình thường sôi ở 78,37 độ C, nhưng khi hạ áp suất xuống khoảng 40 đến 80 milibar thì nó sôi ở chỉ 35 đến 40 độ C. Nhiệt độ thấp nên các phân tử hương thơm nhạy nhiệt không bị biến đổi, và ly nước giữ được độ “tươi” của hương vị.

Điểm mạnh của cách này là nó giữ lại những hương vị sinh ra từ phản ứng giữa rượu và các nguyên liệu khác, thứ mà trộn nước ép không bao giờ có được.

“Không cồn” có thật sự bằng 0

Phần này quan trọng với ba nhóm người: đang mang thai, đang cai rượu, và sắp lái xe.

Trên nhãn “không cồn” không có nghĩa là bằng không. Ở Mỹ, cơ quan quản lý phân biệt rõ hai nhãn. Nhãn ghi “non-alcoholic” áp cho sản phẩm chứa dưới 0,5% cồn theo thể tích, và luật còn buộc in ngay cạnh đó câu xác nhận rằng sản phẩm chứa dưới 0,5%. Chỉ nhãn “alcohol-free” mới nghĩa là 0,0%. Hai chữ nghe gần như nhau, nhưng một chữ cho phép có cồn, một chữ thì không.

Cồn vi lượng có mặt trong rất nhiều thứ bạn ăn hằng ngày, do quá trình lên men tự nhiên. Chuối chín chứa khoảng 0,2% đến 0,4% cồn. Nước ép trái cây đóng chai khoảng 0,1% đến 0,5%. Bánh mì cũng có. Kombucha thương mại còn cao hơn, khoảng 0,5% đến 1,5%. Nghĩa là ngưỡng 0,5% không phải một con số kỳ lạ gì, nó gần với mức cồn tự nhiên trong thực phẩm thường ngày.

Với phụ nữ mang thai, khuyến cáo của các cơ quan y tế rất dứt khoát, trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ viết: “There is no known safe amount of alcohol use during pregnancy or while trying to get pregnant.” – nghĩa là không có mức dùng cồn nào được biết là an toàn trong thời kỳ mang thai hoặc khi đang cố gắng có thai. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh khuyến cáo cách an toàn nhất là không uống cồn.

Mình không phải bác sĩ và bài này không thay được tư vấn y tế. Điều mình nói được với tư cách người trong nghề chỉ là: nếu bạn đang mang thai và muốn chắc chắn, hãy hỏi thẳng quán rằng ly nước có làm từ nguyên liệu chứa cồn không, thay vì tin vào chữ trên thực đơn. Và nếu quán không trả lời rõ được, chọn thứ đơn giản như nước ép tươi hoặc trà.

Với người đang cai rượu, chuyện phức tạp hơn một chút. Vấn đề không nằm ở lượng cồn còn lại, mà ở các tín hiệu quen thuộc: mùi hương, dáng ly, động tác rót. Những tín hiệu đó có thể gợi lại cơn thèm dù ly nước sạch cồn tuyệt đối.

Với người sắp lái xe ở Việt Nam, luật đặt ngưỡng bằng không, không có mức cho phép. Một ly ghi “không cồn” nhưng còn dư dưới 0,5% vẫn có thể để lại hơi cồn trong khoang miệng ngay sau khi uống. Cách an toàn là chọn đồ hoàn toàn không dính nguyên liệu có cồn, và nếu có uống thì đừng lên xe ngay.

Người mới nên bắt đầu từ đâu

Nếu bạn muốn tự pha ở nhà, ba bước này đủ để bạn thoát khỏi cái vòng “nhạt rồi thêm đường”.

• Bước một, chọn một ly có cấu trúc sẵn. Đừng bắt đầu bằng việc tự sáng tạo. Làm Virgin Mojito hoặc Arnold Palmer trước, vì hai ly này có sẵn thảo mộc hoặc chất chát gánh phần nền.
• Bước hai, khi thấy nhạt thì đừng với tay lấy siro. Thử lần lượt: thêm chút chua, thêm chút đắng (một chút trà đậm cũng được), rồi một hai giọt nước muối. Nếm sau mỗi lần, bạn sẽ nhận ra thứ ly nước đang thiếu thường không phải ngọt.
• Bước ba, nếm nguyên liệu trước khi pha. Chanh mỗi mùa mỗi độ chua, trái cây mỗi lô mỗi độ ngọt. Không nếm trước thì công thức nào cũng chỉ đúng một nửa.

Và nói cho cùng, chuẩn duy nhất đáng quan tâm là khẩu vị của chính bạn. Có người thích mocktail ngọt hẳn, có người thích chua gắt, có người thích đắng như thuốc. Không có gu nào sai cả, bài này chỉ đưa bạn hiểu cơ chế để chỉnh có định hướng, thay vì chỉnh mò. Hãy pha theo bản gốc một lần, rồi tự cảm nhận và chỉnh theo khẩu vị của chính bạn nhé.

Kết luận

Lần tới gọi một ly không cồn ở quán, thử để ý ba thứ thay vì chỉ để ý màu: ly có đủ dày trong miệng không, có chút gì đắng hay chát để giữ hậu vị không, và nó có ngọt tới mức lấn hết mọi vị khác không. Ba câu hỏi đó cho bạn biết ngay người sau quầy có hiểu việc mình đang làm hay không, và nó cũng chính là ba thứ bạn cần chỉnh khi tự pha ở nhà.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Merriam-Webster, mục từ “mocktail”. Nguồn cho mốc năm 1916, lần chữ này lên bản in sớm nhất mà từ điển này ghi nhận
• Oxford English Dictionary, mục từ “mocktail”. Nguồn cho mốc năm 1936, dẫn chứng từ một tờ báo ở Stevens Point, bang Wisconsin
• Nghiên cứu về tác động của ethanol tới cảm nhận và giải phóng hương thơm, tạp chí BrewingScience. Nguồn cho việc cồn giúp hợp chất thơm bay lên mũi, đo bằng cách đối chiếu bia có cồn với bia không cồn
• Trevisani và cộng sự, “Ethanol elicits and potentiates nociceptor responses via the vanilloid receptor-1”, Nature Neuroscience, 2002. Nguồn cho cơ chế cồn hạ ngưỡng kích hoạt của thụ thể TRPV1 từ 42 xuống 34 độ C
• Cục Thuế và Thương mại Rượu Thuốc lá Hoa Kỳ (TTB), quy định ghi nhãn nồng độ cồn. Nguồn cho ranh giới giữa nhãn “non-alcoholic” dưới 0,5% và nhãn “alcohol-free” bằng 0,0%
• Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), trang về cồn và thai kỳ. Nguồn cho khuyến cáo được trích nguyên văn trong bài
• Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), hướng dẫn về uống rượu khi mang thai. Nguồn cho khuyến cáo thứ hai trong cùng mục
• Bảng hệ số giữ lại dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), bản 6 năm 2007 (tệp PDF). Nguồn cho tỉ lệ cồn còn lại sau khi đốt và sau khi đun theo từng mốc thời gian
• John deBary, bài viết trên PUNCH về cách gọi tên đồ uống không cồn, và cuốn The Nonalcoholic Bar của cùng tác giả.

Về tác giả

Hải Trung, người viết và giáo dục về đồ uống.

Mình có 12 năm làm trong ngành F&B cùng niềm đam mê với rượu mạnh và pha chế, chứng chỉ WSET về Wines & Sake.
Ở Cồn Cào, mình viết lại kiến thức đồ uống theo cách dễ hiểu từ những kiến thức đã học, tổng hợp từ những nguồn uy tín và trải nghiệm thật nhiều năm trong nghề.

YouTube · LinkedIn · Facebook · Instagram · TikTok